کشف یک سیگنال مغزی ضعیف برای توجیه علائم اسکیزوفرنی

پژوهشگران در مطالعه ای که نتایج آن در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ در ساینس ادونسز (Science Advances) منتشر شد، دریافتند که اختلال در فعالیت امواج بتا (beta-band activity) در مغز می تواند ریشه بسیاری از علائم متنوع اسکیزوفرنی (schizophrenia) مانند مشکلات پردازش حسی و گفتار آشفته باشد. این دستاورد علمی مهم که به گزارش ساینس دیلی (ScienceDaily) به دست آمده است، به درمانگران و پژوهشگران کمک می کند تا درک دقیق تری از مکانیسم های زیربنایی این اختلال پیچیده روانی به دست آورند و در آینده راه های بهتری برای تشخیص زودهنگام و درمان آن پیدا کنند.

نقش امواج بتا در پردازش مغزی

بر اساس گزارش ساینس دیلی در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، دانشمندان توانسته اند یک سیگنال مغزی ضعیف را شناسایی کنند که قادر است چندین علامت به ظاهر غیرمرتبط در اختلال اسکیزوفرنی را به یکدیگر پیوند دهد. این پژوهش مهم نشان می دهد مشکلاتی نظیر دشواری در پردازش حسی، حرکت و گفتار آشفته که معمولا به صورت ویژگی های مجزا بررسی می شوند، ممکن است از یک اختلال مشترک در نحوه پردازش اطلاعات توسط مغز ناشی شوند. به طور کلی، اسکیزوفرنی یک اختلال روانپزشکی (psychiatric disorder) پیچیده است که نحوه تجربه افراد از جهان پیرامون و ارتباط آن ها با دیگران را تحت تاثیر قرار می دهد.

برای بررسی این ارتباط، پژوهشگران فعالیت امواج بتا را در ۲۵ فرد مبتلا به اسکیزوفرنی و ۲۵ فرد سالم اندازه گیری و مقایسه کردند. امواج بتا به الگوهای ریتمیک فعالیت الکتریکی در مغز اشاره دارند که در هماهنگ سازی پردازش اطلاعات، ادراک و حرکت نقش مهمی ایفا می کنند. شرکت کنندگان در این پژوهش وظایفی را برای سنجش دقت قضاوت زمان بندی اطلاعات بینایی و شنوایی انجام دادند و گفتار آن ها نیز برای یافتن نشانه های تفکر و ارتباط آشفته تحلیل شد.

یافته های شگفت انگیز درباره فعالیت عصبی

نتایج این پژوهش نشان داد افرادی که به اسکیزوفرنی مبتلا هستند، فعالیت امواج بتا ضعیف تر و کندتری نسبت به گروه کنترل دارند. نکته قابل توجه این بود که شرکت کنندگان دارای ناهنجاری های آشکارتر در این سیگنال مغزی، مشکلات بیشتری در پردازش زمان بندی دیداری و شنیداری، گفتار آشفته تر و علائم بالینی شدیدتری داشتند. در عمل، پیدا کردن این موضوع که تمامی این ویژگی های بالینی با تغییرات یک سیگنال مغزی مشابه در ارتباط هستند، فرض وجود یک فرآیند زیربنایی مشترک را تقویت می کند.

دکتر لینا پالانیآپان (Dr. Lena Palaniyappan)، نویسنده ارشد این پژوهش و استاد روانپزشکی در دانشگاه مک گیل (McGill University)، تاکید کرد که این یافته ها شواهد اولیه اما قانع کننده ای فراهم می کند تا بدانیم سنجش عملکرد مغز می تواند نشان دهد چه ریسمانی پشت این علائم گیج کننده وجود دارد. مغز به طور مداوم از اطلاعات حسی ورودی برای بروزرسانی درک خود از محیط استفاده می کند و اختلال در این روند می تواند رفتارهای مختلف مرتبط با اسکیزوفرنی را توجیه کند.

استفاده از فناوری پیشرفته مگنتوانسفالوگرافی

پژوهشگران برای سنجش دقیق فعالیت های عصبی در این مطالعه از فناوری پیشرفته مگنتوانسفالوگرافی (magnetoencephalography یا MEG) استفاده کردند. این روش تصویربرداری پیشرفته قادر است میدان های مغناطیسی بسیار ضعیف تولید شده توسط فعالیت الکتریکی مغز را شناسایی کند و به دانشمندان اجازه دهد تغییرات سیگنال های عصبی را با دقت استثنایی زیر نظر بگیرند. اسکن های این تحقیق در مرکز تصویربرداری مغز مک کانل (McConnell Brain Imaging Centre) وابسته به موسسه عصبی مونترال انجام شد.

شناخت بهتر این مکانیسم های عصبی به درمانگران کمک می کند تا در کار بالینی روزمره خود نگاه عمیق تری به مراجعان داشته باشند و علائم پیچیده شناختی و ادراکی را با رویکرد علمی تری تحلیل کنند. اگرچه این پژوهش در مرحله مطالعات آزمایشگاهی و بالینی قرار دارد، اما درک بهتر ارتباط میان سیگنال های ضعیف مغزی و اختلالات پردازشی می تواند در آینده به طراحی مداخلات درمانی دقیق تر و روش های غربالگری کارآمدتر منجر شود.

جمع‌بندی

به طور کلی، کشف ارتباط میان کاهش فعالیت امواج بتا و بروز علائم گوناگون در اسکیزوفرنی نشان می دهد که بسیاری از مشکلات ادراکی و ارتباطی این بیماران ریشه عصبی مشترکی دارد. این یافته ها چشم انداز تازه ای پیش روی متخصصان سلامت روان قرار می دهد تا اختلالات پیچیده روانپزشکی را فراتر از نشانه های ظاهری و بر اساس مکانیسم های زیستی مغز بررسی کنند.

پرسش‌های پرتکرار