هدف دارویی جدید برای التهاب مغز مرتبط با آلزایمر و پارکینسون

محققان دانشگاه بیرمنگام با شناسایی گیرنده P2X7 به عنوان عامل کلیدی در التهاب مغزی، راهکاری نوین برای درمان اختلالات عصبی و روانپزشکی یافته‌اند. مسدود کردن این گیرنده با داروهای موجود، التهاب را در بافت مغز انسان به طور قابل توجهی کاهش داده و پتانسیل بازکاربرد درمان‌ها را برای بیماری‌هایی چون آلزایمر، پارکینسون، افسردگی و اسکیزوفرنی افزایش می‌دهد. این یافته که در مجله Brain منتشر شده، گامی مهم در جهت مهار التهاب عصبی از منشأ آن محسوب می‌شود.

شناسایی گیرنده P2X7 به عنوان محرک التهاب مغزی

دانشمندان در دانشگاه بیرمنگام، گیرنده P2X7 را به عنوان عاملی مهم در بروز نوروانفلامیشن (neuroinflammation) یا التهاب عصبی شناسایی کرده‌اند. این گیرنده که در فعال‌سازی سیگنال‌های التهابی نقش دارد، با آزادسازی سیتوکین‌ها (cytokines)، پروتئین‌های تنظیم‌کننده پاسخ‌های التهابی، به تشدید التهاب در مغز کمک می‌کند. پژوهش منتشر شده در Brain نشان می‌دهد که مسدود کردن این گیرنده با استفاده از یک آنتاگونیست (antagonist) خاص، منجر به کاهش چشمگیر پاسخ التهابی در بافت مغز انسان شده است. این کشف می‌تواند دریچه‌ای نو به سوی درمان بیماری‌های نورودژنراتیو (neurodegenerative) و اختلالات روانپزشکی باز کند.

کاهش التهاب با مسدود کردن گیرنده P2X7

در این پژوهش، محققان با استفاده از کشت‌های زنده سلول‌های مغزی انسان و برش‌هایی از بافت مغز که طی جراحی‌های مغز جمع‌آوری شده بود، به بررسی عملکرد گیرنده P2X7 پرداختند. نتایج نشان داد که وقتی این گیرنده مسدود شد، التهاب در بافت مغز انسان به طور قابل توجهی کاهش یافت. پروفسور نیکلاس بارنز، نویسنده مسئول این مقاله، این کشف را گامی بزرگ در جهت بازکاربرد درمان‌های موجود برای مقابله با التهاب عصبی از منشأ آن توصیف کرده است. وی معتقد است شناسایی این گیرنده می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای برخی از ناتوان‌کننده‌ترین و شایع‌ترین اختلالات مغزی مانند بیماری آلزایمر، پارکینسون و مولتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis) یا شرایط روانپزشکی مرتبط با التهاب مانند اسکیزوفرنی و افسردگی داشته باشد.

نقش سلول‌های میکروگلیا در التهاب عصبی

بخش مهمی از این تحقیق به بررسی میکروگلیا (microglia)، سلول‌های ایمنی مغز که در هماهنگی پاسخ مغز به آسیب و التهاب نقش دارند، اختصاص یافت. برای مطالعه نحوه واکنش این سلول‌ها به سیگنال‌های التهابی، محققان روشی برای تبدیل نوعی از گلبول‌های سفید خون به میکروگلیا ابداع کردند. این فرآیند، تحولی سلولی را که اخیراً به طور طبیعی در مغز انسان در طی فرآیند پیری شناسایی شده است، تقلید می‌کند. با استفاده از میکروگلیاهای مشتق شده از مونوسیت‌های (monocytes) انسانی، دانشمندان توانستند با اعمال آنتاگونیست گیرنده P2X7، سیگنال‌های آزاد شده توسط میکروگلیاها را هنگام آسیب دیدن و مرگ سلولی، مختل کنند. پروفسور بارنز این رویکرد را بستری قدرتمند، مقیاس‌پذیر و تقریباً نامحدود برای مطالعه زیست‌شناسی میکروگلیاهای انسانی با دقتی بی‌سابقه دانست.

امکان‌سنجی بالینی و بازکاربرد داروها

پس از شناسایی پاسخ در سلول‌های شبه میکروگلیا که در آزمایشگاه رشد داده شده بودند، محققان یافته‌های خود را در بافت مغز انسانی که از طریق جراحی مغز به دست آمده بود، تکرار کردند. موفقیت این نتایج در بافت انسانی، شواهد لازم برای تحقیقات بیشتر را تقویت کرده و در نهایت می‌تواند منجر به انجام کارآزمایی‌های بالینی در افراد مبتلا به بیماری‌های نورودژنراتیو یا آسیب مغزی تروماتیک (traumatic brain injury) شود. این کشف، امید به بازکاربرد داروهای موجود برای درمان التهاب عصبی را افزایش می‌دهد و می‌تواند مسیرهای درمانی جدیدی را برای طیف وسیعی از اختلالات عصبی و روانپزشکی که التهاب در آن‌ها نقش دارد، هموار سازد.

جمع‌بندی

یافته‌های جدید در مورد گیرنده P2X7 و نقش آن در التهاب مغزی، چشم‌انداز امیدوارکننده‌ای برای درمان بیماری‌هایی چون آلزایمر و پارکینسون ترسیم می‌کند. توانایی مسدود کردن این گیرنده با داروهای موجود، پتانسیل بازکاربرد این درمان‌ها را برای طیف وسیعی از اختلالات عصبی و روانپزشکی افزایش داده است. این پیشرفت علمی، گامی مهم در جهت درک و مهار التهاب عصبی از ریشه آن محسوب می‌شود و می‌تواند راه را برای تحقیقات بالینی و توسعه درمان‌های نوین هموار کند.

پرسش‌های پرتکرار