خطر زوال عقل پس از ۹۰ سالگی همچنان پابرجاست

مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که با وجود رسیدن به سن ۹۰ سالگی بدون زوال عقل، خطر ابتلا به این بیماری همچنان تحت تاثیر عواملی چون جنسیت، نژاد و ژنتیک قرار دارد. این یافته‌ها که از مطالعه‌ای بر روی بیش از ۸۰۰ فرد بالای ۹۰ سال به دست آمده، تفاوت‌های قابل توجهی را در میزان خطر زوال عقل بر اساس این عوامل نشان می‌دهد و بر اهمیت درک بهتر روند پیری مغز در جمعیت رو به رشد سالمندان تاکید دارد.

ادامه ریسک زوال عقل در سنین بالا

به گزارش ساینس دیلی در تاریخ اول سپتامبر ۲۰۲۶، رسیدن به سن ۹۰ سالگی بدون نشانه‌های زوال عقل ممکن است این تصور را ایجاد کند که فرد از خطر زوال شناختی در امان مانده است. با این حال، تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که این خطر همچنان به طور قابل توجهی تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد. تا همین اواخر، شواهد علمی کمی در مورد وضعیت خطر زوال عقل در سنین بسیار بالا وجود داشت. با افزایش امید به زندگی در سراسر جهان، درک این موضوع اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۱۰۰، حدود ۲۳۰ میلیون نفر در سراسر جهان بالای ۹۰ سال سن داشته باشند که این امر نیاز به اطلاعات بهتر در مورد روند پیری مغز در این جمعیت رو به رشد را افزایش می‌دهد.

مطالعه LifeAfter90 و یافته‌های کلیدی

پژوهشگران در دانشگاه کالیفرنیا، دیویس هلث (UC Davis Health) و کایسر پرمننته (Kaiser Permanente) از طریق مطالعه LifeAfter90 به این سوالات پاسخ می‌دهند. این مطالعه که از سال ۲۰۱۸ گروه بزرگی از افراد بالای ۹۰ سال را تحت نظر دارد، در جدیدترین یافته‌های خود که در نشریه The Lancet Healthy Longevity منتشر شده، تفاوت‌های قابل توجهی در خطر زوال عقل بر اساس جنسیت، نژاد، قومیت و ژنتیک را آشکار کرده است. ریچل وییتمر، استاد علوم بهداشت عمومی و عصب‌شناسی در UC Davis Health و نویسنده ارشد این مطالعه، اظهار داشت: "ما از مطالعات دیگر بر روی افراد ۶۵ سال به بالا می‌دانیم که تفاوت‌هایی در نرخ زوال عقل وجود دارد و زنان معمولاً خطر بالاتری دارند، اما هیچ‌کس نمی‌دانست که آیا این موضوع پس از ۹۰ سالگی نیز صادق است یا خیر. ما باید بفهمیم که چه کسانی بیشتر تحت تاثیر زوال عقل پس از ۹۰ سالگی قرار می‌گیرند و چگونه ژن اصلی خطر آلزایمر (APOE) در این میان نقش دارد."

تفاوت‌های جنسیتی و نژادی در خطر زوال عقل

شرکت‌کنندگان در مطالعه LifeAfter90، اعضای کایسر پرمننته بودند که حداقل ۹۰ سال سن داشتند و در زمان ثبت‌نام هیچ نشانه‌ای از زوال عقل در آن‌ها مشاهده نشده بود. محققان تحت رهبری وییتمر، هر شش ماه یک بار شرکت‌کنندگان را برای پایش تغییرات در سلامت شناختی ارزیابی می‌کنند. سابقه طولانی آن‌ها با کایسر پرمننته به محققان امکان دسترسی به مجموعه‌ای بی‌سابقه از اطلاعات پزشکی را داده است؛ برای برخی از شرکت‌کنندگان، سوابق پزشکی به دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد. تحلیل جدید شامل سوابق بیش از ۸۰۰ نفر با میانگین سنی ۹۲ سال است و اولین مطالعه در مورد زوال عقل پس از ۹۰ سالگی است که در یک گروه جمعیتی بسیار متنوع انجام شده است. نتایج نشان داد که بسیاری از نابرابری‌های زوال عقل که در سنین پایین‌تر مشاهده می‌شود، تا سنین بسیار بالا ادامه دارد. زنان ۹۰ ساله و مسن‌تر حدود دو برابر بیشتر از مردان در معرض خطر زوال عقل بودند. محققان همچنین تفاوت‌هایی را در میان گروه‌های نژادی و قومی شناسایی کردند، به طوری که شرکت‌کنندگان سیاه‌پوست با خطر ۷۵ درصد بیشتر نسبت به شرکت‌کنندگان آسیایی مواجه بودند.

نقش ژنتیک و عوامل محافظتی مغز

هیلاری کلبت، پژوهشگر فوق دکترا در علوم بهداشت عمومی در UC Davis و نویسنده اول مقاله، گفت: "اینکه نابرابری‌های نژادی و قومی در خطر زوال عقل که در بزرگسالان جوان‌تر مشاهده می‌شود، تا دهه نهم زندگی ادامه دارد، بسیار قابل توجه است." او افزود: "به طور خاص، شرکت‌کنندگان سیاه‌پوست و اسپانیایی‌تبار نرخ ابتلای به زوال عقل به طور معنی‌داری بالاتری نسبت به شرکت‌کنندگان سفیدپوست و آسیایی‌تبار داشتند." محققان همچنین نقش APOE، ژنی که به شدت با خطر آلزایمر مرتبط است، را مورد بررسی قرار دادند. با وجود اینکه برخی از شرکت‌کنندگان عوامل خطر عمده زوال عقل را داشتند، اما همچنان از نظر شناختی سالم باقی ماندند. این مشاهدات می‌تواند سرنخ‌هایی در مورد چگونگی مقاومت مغز در برابر زوال عقل تا سنین بالا ارائه دهد. درک این مکانیسم‌های محافظتی می‌تواند به توسعه راهبردهای پیشگیرانه و درمانی جدید کمک کند.

جمع‌بندی

یافته‌های مطالعه LifeAfter90 بر تداوم نابرابری‌های زوال عقل در سنین بسیار بالا تاکید دارد و نشان می‌دهد که جنسیت و نژاد همچنان عوامل مهمی در تعیین خطر ابتلا هستند. با این حال، وجود افرادی که با وجود داشتن عوامل خطر، از سلامت شناختی برخوردارند، امید به کشف مکانیسم‌های محافظتی مغز را زنده نگه می‌دارد. این تحقیقات برای برنامه‌ریزی‌های بهداشتی و درمانی در مواجهه با افزایش جمعیت سالمندان حیاتی است.

پرسش‌های پرتکرار