رقیقکنندههای خون جدید و اثرشان بر زوال شناختی آلزایمر
تحقیقات جدید نشان میدهد که برخی رقیقکنندههای خون که برای بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و آلزایمر تجویز میشوند، ممکن است روند زوال شناختی را در این بیماران کند کنند. یافتههای منتشر شده در European Heart Journal حاکی از آن است که داروهای جدیدتر موسوم به NOACs در مقایسه با وارفارین یا عدم مصرف داروهای ضدانعقاد، کاهش کندتری در عملکرد شناختی را در طول زمان نشان دادهاند. این موضوع میتواند پیامدهای مهمی برای مدیریت بیماران مبتلا به هر دو بیماری داشته باشد.
کاهش کندتر زوال شناختی با NOACs
مطالعهای که توسط پژوهشگران موسسه کارولینسکا (Karolinska Institutet) انجام شده و نتایج آن در European Heart Journal منتشر گردیده، به بررسی اثر داروهای ضدانعقاد بر روند زوال شناختی در افراد مبتلا به بیماری آلزایمر و فیبریلاسیون دهلیزی پرداخته است. فیبریلاسیون دهلیزی یک اختلال شایع ریتم قلب در سالمندان است که بسیاری از افراد مبتلا به آلزایمر نیز از آن رنج میبرند. داروهای ضدانعقاد معمولاً برای کاهش خطر لخته شدن خون و سکته مغزی به این بیماران تجویز میشوند. در حالی که تحقیقات قبلی به کاهش خطر ابتلا به زوال عقل (dementia) با درمان ضدانعقادی اشاره داشتند، اطلاعات کمتری درباره تأثیر این داروها بر زوال شناختی پس از تشخیص قطعی آلزایمر وجود داشت. این تحقیق جدید به طور خاص به این موضوع پرداخته و یافتههای امیدوارکنندهای را ارائه داده است.
مکانیسم اثر احتمالی و روش تحقیق
دکتر ماریا اریکسدوتر، استاد دپارتمان عصبشناسی، علوم مراقبت و جامعه در موسسه کارولینسکا و مشاور ارشد پزشکی سالمندان در بیمارستان دانشگاهی کارولینسکا، که رهبری این مطالعه را بر عهده داشته، اظهار داشت: «دلایلی برای باور به اینکه درمان میتواند تأثیر مثبتی بر شناخت داشته باشد، وجود دارد؛ برای مثال، از طریق بهبود جریان خون و کاهش آسیبهای کوچک در مغز.» پژوهشگران برای این مطالعه، اطلاعات مربوط به 7308 نفر را که همزمان مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و آلزایمر تشخیص داده شده بودند، از رجیستری ملی کیفیت سوئد برای اختلالات شناختی/زوال عقل (SveDem) تجزیه و تحلیل کردند. شرکتکنندگان به سه گروه همسان تقسیم شدند: گروهی که داروهای ضدانعقاد جدیدتر موسوم به NOACs را دریافت میکردند، گروهی که با وارفارین (داروی ضدانعقاد قدیمیتر) درمان میشدند، و گروه سوم که هیچ داروی ضدانعقادی دریافت نمیکردند. برای پیگیری تغییرات در تفکر و حافظه در طول زمان، از آزمون استاندارد وضعیت ذهنی مینی (Mini-Mental State Examination - MMSE) استفاده شد.
نتایج آماری و پیامدهای بالینی
نتایج نشان داد که افراد مصرفکننده NOACs نسبت به کسانی که وارفارین مصرف میکردند یا هیچ داروی ضدانعقادی دریافت نمیکردند، روند کندتری در زوال عملکرد شناختی را تجربه کردند. این تفاوت سالانه اندکی بیش از 0.2 امتیاز در آزمون MMSE بود. اگرچه این تغییر در یک سال نسبتاً کوچک به نظر میرسد، اما پژوهشگران معتقدند که این اثر در صورت تداوم در طولانی مدت میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند. نانبو ژو، پژوهشگر دپارتمان عصبشناسی، علوم مراقبت و جامعه در موسسه کارولینسکا، بیان کرد: «تفاوت برای یک بیمار منفرد از سالی به سال دیگر ناچیز است، اما در یک دوره طولانیتر، حتی چنین اثری میتواند بر نحوه پیشرفت عملکرد شناختی تأثیر بگذارد. یافتههای ما نشان میدهد که درمان با NOAC ممکن است برای شناخت در این گروه از بیماران نیز قابل توجه باشد.» علاوه بر این، در مقایسه با افرادی که داروهای ضدانعقاد دریافت نمیکردند، گروه تحت درمان با NOACs همچنین با خطر کمتری برای مرگ، سکته مغزی، لخته شدن خون و شکستگی مواجه بودند. وارفارین نیز با کاهش خطر مرگ، سکته مغزی و لخته شدن خون همراه بود، اما افراد مصرفکننده وارفارین در معرض خطر بیشتری برای خونریزی عمده قرار داشتند.
سایت اختصاصی مطبتان را همین امروز بسازید
نوبتدهی آنلاین، یادآوری پیامکی خودکار و درگاه پرداخت آنلاین — بدون وردپرس و بدون دانش فنی، ظرف چند دقیقه.
شروع رایگان ←محدودیتهای مطالعه و توصیهها
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه دارای محدودیتهای مهمی است. از آنجایی که این یک مطالعه مشاهدهای بوده، نتایج نمیتوانند به طور قطعی اثبات کنند که NOACs مستقیماً باعث کند شدن زوال شناختی یا سایر فواید سلامتی مشاهده شده در دادهها شدهاند. برخی عواملی که میتوانند بر نوع درمان دریافتی بیمار و نحوه تغییر سلامت او در طول زمان تأثیر بگذارند، به طور کامل ارزیابی نشدند. پژوهشگران همچنین خاطرنشان کردند که ممکن است برخی از شرکتکنندگان در طول دوره پیگیری، داروی خود را از یک نوع به نوع دیگر تغییر داده باشند. این یافتهها نباید جایگزین توصیههای پزشکی حرفهای شوند و بیماران باید همواره با پزشک خود در مورد بهترین گزینههای درمانی مشورت کنند. با این حال، این مطالعه دریچهای نو به سوی درک بهتر نقش داروهای ضدانعقاد در مدیریت جامع بیماری آلزایمر و فیبریلاسیون دهلیزی میگشاید و میتواند مبنایی برای تحقیقات آینده باشد.
جمعبندی
تحقیقات موسسه کارولینسکا نشان میدهد که داروهای ضدانعقاد جدیدتر (NOACs) ممکن است علاوه بر پیشگیری از سکته، به کند شدن روند زوال شناختی در بیماران مبتلا به آلزایمر و فیبریلاسیون دهلیزی کمک کنند. این یافتهها که بر اساس تحلیل دادههای بیش از 7000 بیمار به دست آمده، در مقایسه با وارفارین یا عدم مصرف دارو، کاهش قابل توجهی در سرعت افت عملکرد شناختی را نشان میدهد. اگرچه این اثر در کوتاهمدت ناچیز است، اما در طولانی مدت میتواند پیامدهای بالینی مهمی داشته باشد و بر کیفیت زندگی بیماران تأثیر بگذارد.
پرسشهای پرتکرار
آیا این داروها میتوانند آلزایمر را درمان کنند؟
خیر، این مطالعه نشان نمیدهد که این داروها آلزایمر را درمان میکنند، بلکه حاکی از آن است که ممکن است روند زوال شناختی مرتبط با این بیماری را در بیمارانی که همزمان فیبریلاسیون دهلیزی نیز دارند، کند کنند. این داروها برای مدیریت بیماریهای قلبی و عروقی تجویز میشوند.
چه کسانی باید این داروها را مصرف کنند؟
این داروها معمولاً برای افرادی تجویز میشوند که در معرض خطر لخته شدن خون و سکته مغزی هستند، به ویژه کسانی که فیبریلاسیون دهلیزی دارند. تصمیمگیری در مورد مصرف این داروها باید توسط پزشک و بر اساس شرایط بالینی هر بیمار صورت گیرد.
آیا مصرف این داروها عوارض جانبی دارد؟
مانند هر دارویی، این رقیقکنندههای خون نیز میتوانند عوارض جانبی داشته باشند. وارفارین در این مطالعه با خطر بیشتری برای خونریزی عمده همراه بود. بیماران باید در مورد فواید و خطرات احتمالی با پزشک خود مشورت کنند.